|
Í kirkjugarðinum á Þingvöllum liggur allstór og flatur steinn með fögru lesi og snýr rétt við áttum. Á honum er þessi letrun: HIER HVILER/ GREPTRADUR/ GUDHRÆDDU/R ERLEGUR OG/ ÆTTGAUFUGUR/GUDS OG HANS/ORDS ÞIENARE/THORDUR TH/ORLEIFSSON/BLESSUD MINI/NG. HANS AR/ATAL 44LIC/KTADE MEDS/IGRE 22 NOV/ANNO 1676. (Hér hvílir greptraður guðhræddur, erlegur og ættgöfugur Guðs og hans orðs þénari Þórður Þorleifsson. Blessuð minning. Hans áratal 44. Lyktaði með sigri 22. nóvember anno 1676.) Steinn þessi yfir séra Þórð er vandað höggverk, efri endinn bogmyndaður, en innan við brúnirnar eru bekkir með snúnum böndum. Ofan við letrið er engilsmynd með útbreiddum vængjum, nær samskonar og er á einum Garðasteinanna, yfir séra Þorstein Björnsson. Undir letrinu er borði með hringum sem grípa hver inn í annan, og á það skreyti enn samsvörun við slíkan hringaborða á steini Guðmundar Sigurðssonar í Garðakirkjugarði. Mestur er skyldleikinn við Garðasteinana þó í leturgerðinni sjálfri, hreinu antikvaletri með fæti, þar sem hver bókstafur lýtur nær sömu umritun. Í grein minni í þessu riti, 1. tbl. 2. árg. bls 8, reyndi ég að gera því skóna, að höggmeistari steinanna við Garðakirkju hafi verið séra Þorkell Arngrímsson Vídalín, læknir og náttúrufræðingur, sem sat Garða á Álftanesi frá árinu 1658 til dauðadags, 5. desember 1677. Þótt Þingvallasteinninn sé ekki ýkja stór, er hann samt ærið tak, 133,5 x 57 x 10 sm. að máli, og hlýtur það að vekja efasemd skoðarans um að hann hafi verið sóttur yfir langan heiðarveg, yfir keldur og gjár, sé sú tilgáta rétt, að hann sé höggvinn á hlaðinu heima í Görðum, langt vestan heiðar. Maður sá sem hér er leiddur, séra Þórður Þorleifsson, var bróðursonur meistara Brynjólfs biskups Sveinssonar, fæddur árið 1633, en átti skamma prestskapartíð á Þingvöllum, frá 1669 og til dauðadags, 22. nóvember 1676, er ævidögum hans lyktaði með sigri, svo sem á steininum stendur. Sá sem tók við brauðinu eftir séra Þórð genginn var Árni Þorvarðarson, fæddur á Klyppstað í Loðmundarfirði árið 1650, og því ungur maður þegar hann tók við Þingvallastað árið eftir lát forvera síns, 1677. En nú hagar ãættanna kynlega blandÒ því svo til, að séra Árni á að eiginkonu Guðrúnu, dóttur séra Þorkels Arngrímssonar í Görðum. Ekki er ólíklegt að ekkja séra Þórðar Þorleifssonar hafi setið náðarárið sitt á Þingvöllum, sambýlis við Guðrúnu frá Görðum, og fer þá steinninn að falla rétt í grópina. Hvað er líklegra en að séra Árni hafi viljað gera ósk ekkjunnar og efna til minningarmarks yfir eiginmann hennar og forvera sinn? Og hvað liggur þá beinna við en að hann leiti til tengdaföður síns, steinhöggvarans mikla í Görðum, um slíkt hagleiksverk? Að vísu eru líkindi ekki sama og sönnun, en í þessu efni bregðast svo margir þættir í einn og sama hnútinn, að fullriðinn má kalla. |
|
|
